Argentina chinh phục Finalissima 2022 bằng chiến thắng hủy diệt 3-0 trước Italia tại Wembley, khép lại hành trình bắt đầu từ Copa America 2021 khi La Albiceleste đánh bại Brazil ngay trên sân Maracanã để giành tấm vé đại diện CONMEBOL. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1993, Argentina chạm tay vào danh hiệu Copa America, và chiến thắng đó chính là "chiếc chìa khóa" mở cánh cửa bước vào đấu trường liên lục địa danh giá nhất giữa 2 châu lục.
Finalissima là giải đấu tranh tài giữa nhà vô địch giải vô địch bóng đá châu Âu và nhà vô địch Copa America, được hồi sinh sau gần 30 năm vắng bóng. Với Argentina, đây không đơn thuần là thêm một danh hiệu vào tủ kính mà là mảnh ghép cuối cùng trong bộ sưu tập hoàn chỉnh chưa từng có tiền lệ ở thế hệ Lionel Messi.
Hành trình từ Copa America đến Finalissima của Argentina phản ánh sự trưởng thành vượt bậc về chiến thuật, bản lĩnh và sức mạnh tập thể dưới bàn tay dẫn dắt của HLV Lionel Scaloni. Những phân tích dưới đây sẽ làm rõ từng bước Argentina đã đi, từng đối thủ đã vượt qua và ý nghĩa sâu xa của ngôi vương liên lục địa lịch sử này.
Finalissima là giải đấu chính thức giữa nhà vô địch giải vô địch bóng đá châu Âu và nhà vô địch Copa America, được liên đoàn thế giới và 2 liên đoàn châu lục tổ chức nhằm xác định đội tuyển quốc gia xuất sắc nhất giữa 2 khu vực bóng đá hùng mạnh nhất thế giới. Argentina có mặt tại Finalissima 2022 với tư cách nhà vô địch Copa America 2021, đối đầu Italia, đương kim vô địch châu Âu.
Để hiểu trọn vẹn tầm vóc của danh hiệu này, cần nhìn lại lịch sử hình thành và cơ chế vận hành của Finalissima trong bối cảnh bóng đá quốc tế hiện đại.
Argentina giành vé dự Finalissima bằng chức vô địch Copa America 2021, kết thúc hành trình kéo dài qua 6 trận đấu trên đất Brazil với thành tích bất bại hoàn toàn. Đây là danh hiệu Copa America đầu tiên của Argentina sau 28 năm chờ đợi kể từ năm 1993, đồng thời là chức vô địch quốc tế đầu tiên trong sự nghiệp của Lionel Messi ở cấp độ đội tuyển.
Hành trình tại Copa America 2021 của La Albiceleste diễn ra như sau, từng vòng một:
Tại vòng bảng, Argentina thể hiện sức mạnh áp đảo trong bảng A với 3 trận thắng và 1 trận hòa. Đội thắng Bolivia 4-1, Ecuador 3-0 và Uruguay 1-0, chỉ hòa với Chile 1-1 trong lượt mở màn. Tổng kết vòng bảng, Argentina dẫn đầu bảng với 10 điểm và hiệu số bàn thắng bại vượt trội.
Tại tứ kết, Argentina gặp Ecuador và giành chiến thắng 3-0 sau màn trình diễn kiểm soát bóng ấn tượng. Lautaro Martínez ghi bàn mở tỉ số, trước khi Rodrigo De Paul và Messi góp phần ấn định tỉ số.
Tại bán kết, đội bóng áo xanh trắng vượt qua Colombia trên chấm luân lưu (3-2 sau khi hòa 1-1 sau 120 phút). Emiliano Martínez xuất thần cản phá 2 cú sút luân lưu của Colombia, trở thành người hùng đưa Argentina vào chung kết.
Tại chung kết, Argentina đánh bại Brazil ngay trên sân Maracanã với tỉ số 1-0. Bàn thắng duy nhất do Ángel Di María ghi ở phút 22 bằng pha tâng bóng tinh tế qua đầu thủ môn Ederson. Đây là trận đấu lịch sử khi Argentina lần đầu giành Copa America tại sân nhà của Brazil, trước sự chứng kiến của hàng triệu cổ động viên.
Về thành tích ghi bàn, Argentina ghi tổng cộng 12 bàn sau 6 trận, chỉ để thủng lưới 3 lần. Lautaro Martínez dẫn đầu danh sách ghi bàn đội nhà với 4 bàn thắng, trong khi Lionel Messi kiến tạo 5 lần và ghi 4 bàn, giành danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất giải và Vua phá lưới Copa America 2021.
Chiến thắng tại Copa America không chỉ là tấm vé để Argentina dự Finalissima mà còn là bằng chứng cho thấy đội bóng dưới tay Scaloni đã trưởng thành vượt bậc, sẵn sàng đối đầu với bất kỳ đối thủ nào trên thế giới.
Đội hình Argentina tại Finalissima 2022 được HLV Lionel Scaloni tập hợp với 26 cầu thủ, trong đó cốt lõi là những gương mặt đã cùng nhau vô địch Copa America 2021 và đang trong giai đoạn sung mãn nhất sự nghiệp. Đây là đội hình thể hiện sự kết hợp hoàn hảo giữa kinh nghiệm dày dặn và sức trẻ bùng nổ.
Tại vị trí thủ môn, Emiliano Martínez của Aston Villa là người gác đền số một không thể tranh cãi. Màn trình diễn cứu thua xuất thần tại Copa America và sau đó tại giải vô địch thế giới 2022 biến "Dibu" trở thành thủ môn quan trọng bậc nhất lịch sử Argentina thời hiện đại.
Hàng thủ Argentina gồm bộ tứ chủ lực Nahuel Molina (cánh phải), Cristian Romero (trung tâm), Nicolás Otamendi (trung tâm) và Marcos Acuña hoặc Nicolás Tagliafico (cánh trái). Romero với phong độ đỉnh cao tại Tottenham và Otamendi với kinh nghiệm dày dặn tạo nên hàng thủ cực kỳ ổn định.
Tuyến giữa là sức mạnh thực sự của đội bóng này. Rodrigo De Paul, Leandro Paredes và Giovani Lo Celso tạo thành bộ ba tiền vệ kết hợp giữa khả năng gây áp lực, tổ chức lối chơi và sáng tạo. De Paul trong giai đoạn 2021-2022 thể hiện phong độ tuyệt vời, trở thành động cơ trung tâm của Scaloni.
Tuyến tấn công quy tụ những tên tuổi đẳng cấp thế giới. Lionel Messi ở vai trò hộ công tự do là nhân tố quyết định mọi thứ. Ángel Di María bên cánh trái với tốc độ và kỹ thuật điêu luyện, Lautaro Martínez tại vị trí trung phong với khả năng dứt điểm sắc bén, cùng Joaquín Correa và Paulo Dybala đóng góp từ băng ghế dự bị.
HLV Lionel Scaloni chọn sơ đồ chiến thuật 4-3-3 linh hoạt có thể biến tấu thành 4-2-3-1 tùy theo tình huống trận đấu. Định hướng chiến thuật trước Finalissima tập trung vào kiểm soát bóng, gây áp lực tầm cao và tận dụng tối đa tốc độ của các cầu thủ cánh để khai thác khoảng trống phía sau hàng thủ Italia.
Argentina chinh phục Finalissima 2022 qua một trận chung kết duy nhất diễn ra ngày 1 tháng 6 năm 2022 tại sân Wembley, London, theo cơ chế một trận thắng thua trực tiếp giữa nhà vô địch Copa America và nhà vô địch châu Âu[cite: 6, 10]. Thể thức này khiến từng phút thi đấu trở nên căng thẳng và giàu ý nghĩa hơn bất kỳ giải đấu vòng tròn nào.
Bối cảnh trận đấu tại Wembley tạo thêm chiều sâu lịch sử cho cuộc đối đầu. Hơn 87.000 khán giả lấp đầy thánh địa bóng đá nước Anh, trong đó cộng đồng người Argentina và người Ý ở Anh tạo nên bầu không khí cuồng nhiệt hiếm thấy trong một trận đấu đội tuyển quốc gia không phải cúp thế giới[cite: 6, 10]. Wembley từng chứng kiến nhiều khoảnh khắc lịch sử bóng đá thế giới, và đêm đó sẽ thêm một trang mới[cite: 6, 10].
Argentina thắng Italia 3-0 trong trận chung kết Finalissima 2022 tại Wembley, với bàn thắng ở cả 2 hiệp đấu, thống trị hoàn toàn từ đầu đến cuối 90 phút[cite: 4, 10]. Đây là chiến thắng thuyết phục trong lịch sử các cuộc đối đầu giữa đại diện CONMEBOL và UEFA ở cấp độ đội tuyển quốc gia[cite: 4, 10].
Hiệp 1 chứng kiến Argentina kiểm soát hoàn toàn nhịp độ trận đấu. Ở phút 28, Lautaro Martínez mở tỉ số bằng cú đệm bóng cận thành chính xác từ đường dọn cỗ của Lionel Messi, đánh dấu bàn thắng đầu tiên[cite: 4]. Italia cố gắng phản ứng nhưng không tìm được con đường đột phá qua hàng thủ Argentina được tổ chức kỷ luật.
Bước sang hiệp 2, Argentina tiếp tục dâng cao đội hình và kiểm soát bóng chặt chẽ. Phút 45+2, Di María nâng tỉ số lên 2-0 sau pha bứt tốc từ đường chuyền sắc bén của Lautaro Martínez. Bàn thắng thứ 3 của Argentina đến ở phút 90+4 do Dybala thực hiện sau tình huống nỗ lực đột phá của Messi, ấn định tỉ số 3-0 chung cuộc[cite: 4].
Về thống kê trận đấu, Argentina kiểm soát bóng 58% so với 42% của Italia, tung ra 12 cú sút, trong đó 5 cú trúng đích. Italia tạo ra vỏn vẹn 3 cơ hội nguy hiểm thực sự trong suốt 90 phút, phản ánh sự kẹp chặt của hàng phòng thủ Argentina. Thủ môn Emiliano Martínez thực hiện 3 pha cứu thua quan trọng để giữ sạch lưới.
Màn trình diễn của Lionel Messi không được ghi nhận bởi bàn thắng trong trận này nhưng ông là nhân tố tạo ra sự khác biệt với các đường kiến tạo cơ hội, dứt điểm hiểm hóc và 89 lần chạm bóng, nhiều nhất trong 2 đội[cite: 4, 10]. Người hùng của trận đấu về mặt thống kê và danh hiệu cá nhân chính là siêu sao mang áo số 10 cùng màn trình diễn toàn diện trong cả 90 phút[cite: 4].
Argentina triển khai sơ đồ 4-3-3 linh hoạt chuyển đổi thành 4-2-3-1 khi mất bóng, tận dụng tối đa sự cơ động của Messi ở vị trí tự do để làm rối loạn hệ thống phòng thủ Italia vốn được tổ chức rất kỷ luật. Đây là sơ đồ chiến thuật Scaloni đã mài giũa suốt hơn 2 năm kể từ Copa America 2021.
Cách Argentina kiểm soát nhịp độ trận đấu dựa trên 3 nguyên tắc cốt lõi:
Thứ nhất, gây áp lực tầm cao được áp dụng ngay từ phút đầu. Ba tiền đạo Messi, Di María và Lautaro Martínez liên tục gây áp lực lên hàng thủ Italia ngay khi họ nhận bóng, khiến đội bóng của Roberto Mancini không có thời gian xây dựng lối chơi từ phía sau. Trong hiệp 1, Italia mắc tới 14 lỗi kiểm soát bóng do áp lực từ Argentina.
Thứ nhất, Rodrigo De Paul đóng vai trò trung tâm kết nối giữa hàng thủ và hàng công. Phong cách phối hợp một chạm nhanh của De Paul, Paredes và Lo Celso tạo ra những đường chuyền sắc bén xé toạc tuyến phòng ngự giữa của Italia. Đây là cách Argentina vô hiệu hóa điểm mạnh về phòng thủ tổ chức của đối thủ.
Thứ ba, phản công nhanh theo chiều dọc sân là vũ khí chủ chốt. Khi Italia dâng cao cố tìm bàn gỡ, Argentina nhanh chóng chuyển đổi trạng thái từ phòng thủ sang tấn công trong vòng 3-4 đường chuyền, tận dụng tốc độ của Di María và khả năng di chuyển vào khoảng trống của Lautaro Martínez để tạo ra những tình huống hãm thành nguy hiểm.
Ngoài ra, các pha phối hợp tổ chức trên cánh trái giữa Tagliafico và Di María là nguồn tạo ra nhiều nguy hiểm nhất trong trận, liên tục kéo hậu vệ Italia sang cánh trước khi đổi hướng tấn công sang cánh phải nơi Messi và Molina phối hợp.
Argentina sau chiến thắng tại Finalissima 2022 trở thành đội bóng đầu tiên giành đủ bộ 3 danh hiệu lớn nhất của bóng đá quốc tế gồm giải vô địch thế giới, Copa America và Siêu cúp liên lục địa trong cùng một thế hệ cầu thủ, một kỳ tích chưa từng được ghi nhận trước đó trong lịch sử bóng đá hiện đại. Chiến thắng 3-0 trước Italia không chỉ là kết quả trận đấu mà còn là cột mốc lịch sử định hình lại vị thế của Argentina trong bóng đá thế giới[cite: 4, 10].
Nhìn lại lịch sử giải đấu, số lượng các đội từng tham dự và vô địch rất giới hạn do tần suất tổ chức không đều đặn. Chiếc cúp liên lục địa cũ được tổ chức lần đầu năm 1985, khi Pháp gặp Uruguay và Pháp thắng 2-0[cite: 6]. Năm 1993, lần thứ 2 diễn ra khi Argentina gặp Đan Mạch, hai đội hòa nhau 1-1 và Argentina thắng 5-4 trên loạt đấu súng[cite: 6, 8]. Sau đó giải đấu bị gián đoạn gần 30 năm trước khi được hồi sinh dưới tên Finalissima năm 2022[cite: 6, 10]. Argentina vì vậy là đội duy nhất từng vô địch kỳ đại hội năm 1993 và năm 2022, giữ kỷ lục bất bại trong cả 2 lần tham dự cuộc đối đầu liên lục địa này ở cấp độ đội tuyển[cite: 6, 8, 10].
So sánh thành tích Argentina với các đội từng tham dự, đội bóng áo xanh trắng có thành tích ấn tượng nhất với 2 lần dự, 2 lần vô địch[cite: 6, 10]. Trong khi đó, Pháp, Đan Mạch và Italia đều chỉ có duy nhất 1 lần tham dự và không đội nào giành được danh hiệu trừ Pháp năm 1985[cite: 6, 10].
Danh hiệu Finalissima 2022 có ý nghĩa đặc biệt trong bộ sưu tập danh hiệu quốc tế của Argentina vì nó đến sau chức vô địch Copa America 2021 và trước cúp thế giới 2022. Theo thứ tự thời gian, Argentina đã hoàn thiện chuỗi danh hiệu: Copa America 2021, Finalissima 2022, giải vô địch thế giới 2022. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử bóng đá một đội tuyển quốc gia giành 3 danh hiệu lớn này liên tiếp trong vòng chưa đầy 18 tháng, điều mà ngay cả các cường quốc bóng đá khác thời hoàng kim cũng chưa làm được.
With thế hệ cầu thủ hiện tại, đặc biệt là Lionel Messi, chiến thắng tại Finalissima hoàn chỉnh trọn vẹn danh hiệu quốc tế ở một góc độ chưa từng được định nghĩa trước đó. Trước Copa America 2021, Messi khao khát một danh hiệu lớn cùng đội tuyển quốc gia. Tính đến năm 2026 hiện nay, nhìn lại hành trình đó, ông đã trở thành cầu thủ duy nhất từng giành Copa America, Siêu cúp liên lục địa và cúp thế giới trong cùng một thế hệ, một bộ sưu tập danh hiệu quốc tế không thể tranh cãi.
Finalissima khác biệt hoàn toàn với các giải đấu liên lục địa khác ở chỗ đây là cuộc đối đầu trực tiếp giữa 2 nhà vô địch châu lục của 2 khu vực bóng đá phát triển nhất thế giới, thay vì mở rộng ra nhiều liên đoàn như cúp liên đoàn các châu lục cũ hay giới hạn ở cấp độ câu lạc bộ. Sự thuần khiết và tính cạnh tranh cao này khiến Finalissima được nhiều chuyên gia đánh giá là thước đo chính xác nhất về đẳng cấp bóng đá châu lục.
Để làm rõ sự khác biệt, có thể đối chiếu Finalissima với các định dạng liên lục địa khác trong lịch sử bóng đá thế giới.
Cúp liên đoàn các châu lục, tồn tại từ 1992 đến 2017, quy tụ nhà vô địch của 6 liên đoàn cùng chủ nhà và đương kim vô địch thế giới. Tuy nhiên, chính độ rộng của giải đấu này là điểm yếu, khi có những đại diện đến từ các liên đoàn có sự chênh lệch trình độ, làm giảm đáng kể mức độ cạnh tranh tổng thể. Finalissima tập trung vào đúng 2 khu vực bóng đá đỉnh cao nhất, tạo ra cuộc đối đầu thực sự có chất lượng.
Giải vô địch các câu lạc bộ thế giới là giải đấu ở cấp độ câu lạc bộ, không phải đội tuyển quốc gia, vì vậy không thể so sánh trực tiếp về bản chất. Tuy nhiên, điểm tương đồng là các giải đấu đều hướng đến việc tìm ra đại diện xuất sắc nhất giữa các châu lục.
Trận siêu kinh điển Nam Mỹ là cuộc đối đầu giữa Argentina và Brazil, 2 cường quốc bóng đá CONMEBOL, nhưng chỉ mang tính khu vực nội bộ chứ không có tính chất liên lục địa như Finalissima.
Điểm làm cho Finalissima được đánh giá cao hơn về tính cạnh tranh chính là thực tế UEFA và CONMEBOL là 2 liên đoàn sản sinh ra phần lớn các đội vô địch giải thế giới trong lịch sử[cite: 9, 10]. Cuộc đối đầu giữa nhà vô địch châu Âu và nhà vô địch Nam Mỹ về bản chất là cuộc đụng độ giữa 2 nền bóng đá tốt nhất địa cầu.
Chiến thắng tại Finalissima 2022 mang lại cho Argentina lượng điểm FIFA đáng kể, giúp củng cố vị trí trong bảng xếp hạng quốc tế vốn đã cao sau chức vô địch Copa America 2021. Cơ quan quản lý thế giới ghi nhận Finalissima là trận đấu chính thức có hệ số điểm quy chuẩn cao, và ý nghĩa thực tiễn của nó vượt ra ngoài điểm số đơn thuần.
Sau Finalissima 2022 kết hợp với Copa America 2021, Argentina leo lên vị trí thứ 3 bảng xếp hạng thế giới, củng cố lợi thế bốc thăm vào nhóm hạt giống cao cho chiến dịch vô địch thế giới tổ chức tại Qatar vào cuối năm đó.
Finalissima không được tổ chức theo chu kỳ thường niên mà theo chu kỳ 4 năm, phụ thuộc vào lịch tổ chức cúp vô địch Nam Mỹ và giải vô địch châu Âu[cite: 8, 10]. UEFA và CONMEBOL đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác, xác nhận Finalissima sẽ tiếp tục được tổ chức sau mỗi kỳ đại hội châu lục, tức là khoảng 4 năm 1 lần[cite: 8, 10].
Trong cộng đồng bóng đá, tồn tại 2 luồng quan điểm trái chiều về tương lai của Finalissima. Nhóm ủng hộ cho rằng đây là giải đấu có giá trị cạnh tranh thực sự và cần được nâng lên thành sự kiện lớn hơn với quy mô khán giả và truyền thông toàn cầu. Nhóm phản đối lại lo ngại về lịch thi đấu quốc tế ngày càng dày đặc, khi cầu thủ đỉnh cao đã phải tham gia quá nhiều giải đấu trong năm.
Vị trí của Finalissima trong lịch thi đấu quốc tế hiện đại là vấn đề cần điều chỉnh lâu dài. Với sự ra đời của các giải đấu mở rộng quy mô lớn, không gian lịch thi đấu ngày càng thu hẹp. Tuy nhiên, tính độc đáo và chất lượng cạnh tranh của Finalissima đủ để đảm bảo giải đấu này tiếp tục tồn tại như một sự kiện biểu tượng trong bóng đá quốc tế những năm tới.
Link nội dung: https://bongda.dev/giai-dau/finalissima/hanh-trinh-argentina-a1024.html