AFC Asian Cup Là Gì? Toàn Cảnh Giải Vô Địch Bóng Đá Châu Á Lớn Nhất – Lịch Sử, Thể Thức & Hành Trình Việt Nam

AFC Asian Cup là giải vô địch bóng đá nam cấp độ đội tuyển quốc gia lớn nhất châu Á, do Liên đoàn Bóng đá Châu Á (AFC) tổ chức 4 năm một lần với quy mô 24 đội tham dự kể từ năm 2019. Giải đấu này có vị thế tương đương UEFA Euro tại châu Âu hay Copa América tại Nam Mỹ, là đấu trường cao nhất để các quốc gia châu Á tranh tài và khẳng định sức mạnh bóng đá khu vực. Nhật Bản hiện là quốc gia thành công nhất với 4 lần vô địch, tiếp theo là Ả Rập Xê Út và Iran với 3 lần.

Về lịch sử hình thành, AFC Asian Cup bắt đầu từ năm 1956 với chỉ 4 đội tham dự tại Hồng Kông, sau đó trải qua nhiều giai đoạn mở rộng quy mô từ 10 đội, 16 đội và hiện tại là 24 đội. Thể thức thi đấu hiện hành gồm giai đoạn vàng son vòng bảng với 6 bảng đấu, tiếp theo là vòng loại trực tiếp 16 đội đến tận chung kết, tạo nên hành trình thi đấu hấp dẫn và cạnh tranh cao cho tất cả các đội tham dự.

Hành trình của Đội tuyển Việt Nam tại AFC Asian Cup ghi dấu ấn đặc biệt qua nhiều thập kỷ, đỉnh cao là kỳ tích lọt vào tứ kết tại Asian Cup 2019 ở UAE dưới sự dẫn dắt của huyền thoại và huấn luyện viên Park Hang-seo. Đây là thành tích cao nhất trong lịch sử bóng đá Việt Nam tại đấu trường châu Á cấp đội tuyển quốc gia. Bài viết dưới đây sẽ phân tích toàn diện từng khía cạnh của giải đấu này, từ định nghĩa, lịch sử, thể thức cho đến hành trình đặc biệt của bóng đá Việt Nam.

AFC Asian Cup Là Gì?

AFC Asian Cup là giải vô địch bóng đá nam cấp độ đội tuyển quốc gia lớn nhất châu Á, được tổ chức bởi Liên đoàn Bóng đá Châu Á (AFC) với tần suất 4 năm một lần, quy tụ 24 đội tuyển mạnh nhất từ 47 quốc gia thành viên của AFC.

Để hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của AFC Asian Cup, cần nắm vững các đặc điểm cốt lõi định hình nên giải đấu này trong hệ sinh thái bóng đá châu Á và thế giới.

AFC (Asian Football Confederation) Là Gì Và Vai Trò Của AFC Với Giải Đấu?

AFC, tên đầy đủ là Asian Football Confederation (Liên đoàn Bóng đá Châu Á), là tổ chức quản lý bóng đá cao nhất tại châu Á, thành lập năm 1954 và có trụ sở tại Kuala Lumpur, Malaysia. AFC chịu trách nhiệm tổ chức, điều hành và phát triển bóng đá tại toàn khu vực châu Á, bao gồm cả các vùng lãnh thổ thuộc Trung Đông và Australia.

Cụ thể, AFC đảm nhận các vai trò then chốt đối với AFC Asian Cup như sau:

• Tổ chức và điều hành: AFC đặt ra luật lệ, thể thức thi đấu và tiêu chí đăng cai cho mỗi kỳ Asian Cup.
• Phân bổ suất tham dự: AFC phân chia các suất dự giải theo khu vực địa lý trong hệ thống vòng loại.
• Thương mại hóa giải đấu: AFC ký kết hợp đồng truyền thông, tài trợ và bản quyền phát sóng cho toàn bộ giải đấu.
• Phát triển bóng đá: AFC sử dụng nguồn thu từ Asian Cup để tái đầu tư vào quy trình quản trị và các chương trình phát triển bóng đá cơ sở tại các quốc gia thành viên.

Theo thông tin từ trang chủ chính thức của AFC, tổ chức này hiện quản lý 47 liên đoàn thành viên trải rộng từ Nhật Bản đến Oman, từ Kazakhstan đến Australia, tạo nên một khu vực bóng đá đa dạng nhất thế giới về văn hóa và trình độ phát triển.

AFC Asian Cup Có Vị Thế Như Thế Nào Trong Bóng Đá Thế Giới?

AFC Asian Cup có vị thế là giải vô địch khu vực lớn thứ ba thế giới, chỉ xếp sau UEFA Euro và Copa América về tầm ảnh hưởng và giá trị thương mại. Giải đấu này đóng vai trò là thước đo sức mạnh bóng đá châu Á trên bản đồ bóng đá toàn cầu.

Nhìn vào bức tranh tổng thể, AFC Asian Cup được FIFA và các tổ chức bóng đá quốc tế công nhận là đại diện chính thức cho sức mạnh bóng đá của một châu lục có hơn 4 tỷ dân. Giải đấu này cũng đóng vai trò là bệ phóng để các quốc gia châu Á nâng cao thứ hạng FIFA, cải thiện hệ số khu vực và tăng số suất tham dự World Cup. Kể từ khi quy mô được mở rộng lên 24 đội vào năm 2019, AFC Asian Cup càng thu hút sự chú ý của cộng đồng bóng đá quốc tế nhờ mức độ cạnh tranh ngày càng cao và số lượng khán giả khổng lồ theo dõi qua truyền hình lẫn nền tảng kỹ thuật số.

Lịch Sử AFC Asian Cup Bắt Đầu Từ Năm Nào?

AFC Asian Cup bắt đầu từ năm 1956 tại Hồng Kông với chỉ 4 đội tham dự, sau đó phát triển qua nhiều giai đoạn mở rộng quy mô liên tục cho đến hiện tại với 24 đội tham dự từ năm 2019.

Để hiểu đầy đủ hành trình phát triển của giải đấu, cần theo dõi các mốc lịch sử quan trọng theo từng giai đoạn:

Giai đoạn 1 (1956 đến 1972): Thời kỳ sơ khai

Trong giai đoạn này, AFC Asian Cup chỉ quy tụ từ 4 đến 6 đội tuyển. Các kỳ giải đấu tổ chức không đều đặn và chỉ gồm những quốc gia châu Á phát triển bóng đá sớm nhất. Hàn Quốc và Israel là những đội mạnh tiêu biểu của thời kỳ này. Đặc biệt, Israel từng vô địch năm 1964, tuy nhiên sau đó Israel chuyển sang thi đấu tại UEFA do những lý do địa chính trị.

Giai đoạn 2 (1980 đến 2000): Mở rộng và hình thành thể thức ổn định

Từ năm 1980, giải đấu bắt đầu có hệ thống vòng loại chính thức và mở rộng lên 10 rồi 12 đội tham dự. Ả Rập Xê Út và Iran nổi lên như những thế lực thống trị. Giải cũng bắt đầu được tổ chức theo chu kỳ 4 năm một cách ổn định hơn. Đây là giai đoạn bóng đá Tây Á bắt đầu khẳng định vị thế tại đấu trường châu lục.

Giai đoạn 3 (2004 đến 2015): Kỷ nguyên 16 đội

AFC quyết định mở rộng lên 16 đội từ Asian Cup 2004 tổ chức tại Trung Quốc. Quyết định này tạo ra bước ngoặt lớn, cho phép các nền bóng đá nhỏ hơn như Việt Nam, Bahrain hay Uzbekistan có cơ hội góp mặt. Nhật Bản trở thành đội bóng thống trị giai đoạn này với các danh hiệu năm 2000, 2004 và 2011.

Giai đoạn 4 (2019 đến nay): Kỷ nguyên 24 đội

AFC tiếp tục mở rộng lên 24 đội kể từ Asian Cup 2019 tại UAE, đánh dấu bước chuyển mình lớn nhất trong lịch sử giải đấu. Việc mở rộng này tạo ra thêm nhiều suất tham dự cho các khu vực bóng đá đang phát triển như Đông Nam Á và Nam Á.

Những Quốc Gia Nào Đã Vô Địch AFC Asian Cup Nhiều Nhất?

Nhật Bản là quốc gia vô địch AFC Asian Cup nhiều nhất với 4 lần, tiếp theo là Ả Rập Xê Út và Iran với 3 lần mỗi đội. Bảng dưới đây cung cấp thông tin bảng vàng tổng hợp đầy đủ cho thấy sự phân bố danh hiệu qua các thời kỳ.

Bảng dưới đây tổng hợp thành tích các đội bóng từng vô địch AFC Asian Cup, sắp xếp theo số lần đoạt danh hiệu từ cao xuống thấp:

Nhìn vào bảng thống kê trên, có thể nhận thấy rõ sự thống trị luân phiên giữa bóng đá Đông Á (Nhật Bản, Hàn Quốc) và bóng đá Tây Á (Iran, Ả Rập Xê Út, Qatar). Nhật Bản đặc biệt nổi bật khi sở hữu 4 danh hiệu trong 3 thập kỷ gần đây nhờ hệ thống đào tạo bóng đá bài bản và đầu tư dài hạn vào các học viện trẻ. Trong khi đó, Australia dù là thành viên tương đối mới của AFC (gia nhập năm 2006) nhưng đã ngay lập tức vô địch vào năm 2015, cho thấy khoảng cách trình độ còn khá rõ ràng giữa các khu vực trong châu Á.

AFC Asian Cup 2023 Có Gì Đặc Biệt?

AFC Asian Cup 2023 thực chất diễn ra vào tháng 1 đến tháng 2 năm 2024 tại Qatar do bị dời lịch, và kỳ giải đấu này đặc biệt vì Qatar vô địch lần thứ 2 liên tiếp trong khi Jordan lần đầu tiên trong lịch sử lọt vào trận chung kết.

Lý do chính khiến AFC Asian Cup 2023 phải dời lịch sang năm 2024 là để tránh xung đột với mùa giải bóng đá châu Âu 2023 đang diễn ra cao điểm, đặc biệt là giai đoạn tháng 6 và tháng 7 vốn là lịch thi đấu truyền thống của giải. Quyết định này được AFC đưa ra nhằm đảm bảo các đội tuyển có thể triệu tập đầy đủ cầu thủ đang thi đấu tại các giải vô địch quốc gia châu Âu.

Những điểm nổi bật khác của kỳ Asian Cup này bao gồm:

• Qatar vô địch lần 2 liên tiếp: Chủ nhà Qatar đánh bại Jordan 3-1 trong trận chung kết, trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công ngôi vô địch Asian Cup kể từ Nhật Bản năm 2004.
• Jordan lần đầu vào chung kết: Đây là kỳ tích chưa từng có trong lịch sử bóng đá Jordan, đội bóng đã vượt qua Hàn Quốc và Iraq để lần đầu tiên góp mặt ở trận đấu cuối cùng.
• Việt Nam dừng bước ở vòng bảng: Đội tuyển Việt Nam tham dự nhưng không thể tái lập kỳ tích năm 2019, kết thúc giải ở vòng bảng.
• Kỷ lục khán giả: Giải đấu thu hút hơn 1,5 triệu lượt khán giả đến sân, phá vỡ nhiều kỷ lục của các kỳ trước.

Thể Thức Thi Đấu AFC Asian Cup Được Tổ Chức Như Thế Nào?

Thể thức thi đấu AFC Asian Cup hiện tại gồm 3 giai đoạn chính: vòng loại khu vực, vòng bảng (6 bảng/4 đội) và vòng loại trực tiếp (từ 16 đội đến chung kết), áp dụng từ kỳ Asian Cup 2019 với 24 đội tham dự.

Để nắm rõ cách thức vận hành của giải đấu, cần hiểu từng giai đoạn trong hành trình tham dự của các đội tuyển quốc gia.

Vòng loại AFC Asian Cup:

Các đội tuyển quốc gia châu Á phải trải qua vòng loại khu vực do AFC tổ chức trước mỗi kỳ giải đấu. Vòng loại được chia thành nhiều bảng đấu, các đội tích điểm qua các trận sân nhà và sân khách. Các đội đứng đầu và nhì mỗi bảng, cùng một số đội đứng thứ 3 có thành tích tốt nhất, sẽ giành quyền tham dự vòng chung kết. Đội đăng cai được nhận suất tự động không cần qua vòng loại.

Vòng bảng:

24 đội được chia thành 6 bảng, mỗi bảng có 4 đội thi đấu vòng tròn một lượt. Mỗi đội đấu 3 trận vòng bảng. Điểm số được tính theo quy tắc 3 điểm cho trận thắng, 1 điểm cho trận hòa và 0 điểm cho trận thua.

Vòng loại trực tiếp:

16 đội vào vòng tiếp theo gồm: top 2 mỗi bảng (12 đội) cộng với 4 đội đứng thứ 3 có thành tích tốt nhất trong 6 bảng. Sau đó các đội thi đấu theo hệ thống loại trực tiếp:

• Vòng 1/8: 16 đội còn lại thi đấu
• Tứ kết: 8 đội
• Bán kết: 4 đội
• Chung kết: 2 đội tranh danh hiệu vô địch
• Trận tranh hạng 3: Hai đội thua bán kết thi đấu xếp hạng

Có Bao Nhiêu Đội Tham Dự AFC Asian Cup?

Hiện tại có 24 đội tham dự AFC Asian Cup kể từ kỳ giải năm 2019, tăng đáng kể so với mốc 16 đội của các kỳ từ 2004 đến 2015, và chỉ có 4 đội tại kỳ đầu tiên năm 1956.

Việc mở rộng lên 24 đội mang lại ý nghĩa quan trọng cho sự phát triển bóng đá châu Á:

• Tăng cơ hội cho các nền bóng đá nhỏ: Các đội tuyển từ Nam Á (Bangladesh, Nepal), Đông Nam Á (Philippines, Campuchia tiệm cận) hay Trung Á (Tajikistan) có thêm cơ hội thi đấu ở sân chơi cao nhất.
• Nâng cao trình độ tổng thể: Nhiều đội tham dự đồng nghĩa với nhiều trận đấu cạnh tranh hơn, qua đó thúc đẩy sự phát triển kỹ thuật và chiến thuật của bóng đá châu Á.
• Giá trị thương mại tăng cao: Số lượng quốc gia tham dự nhiều hơn đồng nghĩa với thị trường bản quyền truyền hình và tài trợ rộng lớn hơn.
• So sánh với UEFA Euro: Giải đấu lớn của châu Âu cũng có 24 đội tham dự, cho thấy AFC đang đi theo xu hướng mở rộng phổ biến của các giải vô địch châu lục lớn.

AFC Asian Cup Khác Gì So Với Vòng Loại World Cup Châu Á?

AFC Asian Cup hướng tới danh hiệu và vị thế khu vực, trong khi Vòng loại World Cup châu Á quyết định suất dự giải đấu lớn nhất hành tinh, còn hai giải có thể diễn ra song song vì cùng thuộc hệ thống AFC nhưng phục vụ mục tiêu hoàn toàn khác nhau.

Bảng so sánh dưới đây làm rõ sự khác biệt giữa hai giải đấu để tránh nhầm lẫn thường gặp:

Điểm chung quan trọng nhất của hai giải đấu là cùng do AFC tổ chức, do đó nhiều đội tuyển phải đồng thời cân bằng lịch thi đấu giữa hai vòng loại. Đây là thách thức đặc thù của các huấn luyện viên châu Á khi lên kế hoạch dài hạn cho đội tuyển.

Việt Nam Đã Tham Dự AFC Asian Cup Bao Nhiêu Lần?

Đội tuyển Việt Nam đã tham dự AFC Asian Cup 5 lần, gồm năm 1956 và 1960 (dưới danh nghĩa Việt Nam Cộng Hòa), sau đó trở lại năm 2007, 2019 và 2023 (thi đấu đầu năm 2024). Hành trình này phản ánh rõ sự phát triển không đều của bóng đá Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử và xã hội.

Tiếp theo, hãy cùng điểm qua từng giai đoạn trong hành trình tham dự Asian Cup của Việt Nam để hiểu rõ bức tranh toàn cảnh:

Kỳ Asian Cup 1956 và 1960 (Việt Nam Cộng Hòa):

Trong giai đoạn sơ khai của giải đấu, đội bóng đại diện cho miền Nam Việt Nam đã tham dự hai kỳ Asian Cup đầu tiên. Tại Asian Cup 1956, Việt Nam Cộng Hòa đứng thứ 3 trong bảng đấu 4 đội. Đây là giai đoạn bóng đá Đông Nam Á còn có sức cạnh tranh nhất định với các cường quốc châu Á.

Giai đoạn vắng mặt kéo dài (1964 đến 2007):

Sau năm 1960, Việt Nam vắng mặt hoàn toàn tại Asian Cup trong hơn 4 thập kỷ. Nguyên nhân chủ yếu là do chiến tranh, sự thống nhất đất nước và quá trình xây dựng lại hệ thống bóng đá quốc gia từ đầu. Đây là khoảng trống lịch sử đáng tiếc nhưng hoàn toàn có thể lý giải được.

Asian Cup 2007 (đồng đăng cai):

Việt Nam chính thức trở lại Asian Cup sau 47 năm vắng mặt khi đồng đăng cai cùng Indonesia, Malaysia và Thái Lan. Mặc dù dừng chân ở trận tứ kết trước Iraq, đây vẫn là cột mốc quan trọng đánh dấu sự tái hòa nhập của bóng đá Việt Nam vào sân chơi châu lục.

Asian Cup 2019 tại UAE (Kỳ tích lịch sử):

Dưới sự dẫn dắt của HLV Park Hang-seo, Việt Nam lần đầu tiên trong lịch sử bóng đá hiện đại lọt vào đến vòng tứ kết Asian Cup. Đây là kỳ tích chưa từng có trong lịch sử bóng đá nước nhà.

Asian Cup 2023 (thi đấu năm 2024) tại Qatar:

Việt Nam tiếp tục giành quyền tham dự nhưng dừng bước ở vòng bảng với thành tích thua cả 3 trận trước Nhật Bản, Indonesia và Iraq.

Việt Nam Có Thành Tích Tốt Nhất Nào Tại AFC Asian Cup?

Thành tích tốt nhất của Việt Nam tại AFC Asian Cup là lọt vào tứ kết tại kỳ Asian Cup 2019 ở UAE dưới sự dẫn dắt của HLV Park Hang-seo, đây là lần đầu tiên và duy nhất trong lịch sử bóng đá Việt Nam lọt vào top 8 châu Á.

Hành trình lịch sử tại Asian Cup 2019 của Đội tuyển Việt Nam diễn ra như sau:

Vòng bảng (Bảng D):

• Trận 1: Việt Nam 2-3 Iraq (thua sát nút đầy tiếc nuối ở trận ra quân)
• Trận 2: Việt Nam 0-2 Iran (thua trước thế lực hàng đầu châu lục)
• Trận 3: Việt Nam 2-0 Yemen (chiến thắng ấn tượng mở toang cánh cửa đi tiếp)

Vòng 1/8:

• Việt Nam 4-2 Jordan (sau loạt đá luân lưu 11 mét, kết quả 1-1 sau 120 phút)

Tứ kết:

• Việt Nam 0-1 Nhật Bản (dừng bước trước đương kim á quân giải đấu)

Ý nghĩa của kỳ tích này vượt xa kết quả thuần túy trên bảng điểm. Đây là minh chứng cho sự phát triển vượt bậc của bóng đá Việt Nam sau nhiều năm đầu tư bài bản, đồng thời khẳng định năng lực cạnh tranh của Việt Nam không chỉ ở phạm vi Đông Nam Á mà còn trên toàn bộ sân chơi châu Á.

Việt Nam Cần Điều Kiện Gì Để Tham Dự AFC Asian Cup?

Việt Nam cần vượt qua vòng loại AFC Asian Cup do AFC tổ chức, trong đó các đội phải tích lũy điểm số qua các bảng đấu khu vực để giành một trong 24 suất tham dự vòng chung kết.

Cơ chế vòng loại cụ thể mà Việt Nam phải trải qua như sau:

• Vòng loại đầu tiên: Các đội yếu hơn thi đấu loại trực tiếp để giành quyền vào các vòng sau.
• Vòng loại thứ hai: Các đội được chia thành các bảng 4 - 5 đội, thi đấu vòng tròn hai lượt. Đây là vòng then chốt đối với Việt Nam.
• Vòng loại thứ ba: Dành cho các đội chưa giành vé trực tiếp, thi đấu trận quyết định để xác định các suất còn lại. Thách thức lớn nhất của Việt Nam trong vòng loại là phải cạnh tranh trực tiếp với các đội mạnh trong khu vực và châu lục:

• Cạnh tranh nội bộ Đông Nam Á: Thái Lan, Indonesia và Philippines đều là những đối thủ cùng khu vực có sức cạnh tranh cao, buộc Việt Nam phải thực sự xuất sắc mới giành được suất.
• Cạnh tranh liên khu vực: Ở vòng loại thứ hai, Việt Nam thường rơi vào bảng cùng các đội mạnh hơn từ Tây Á hoặc Đông Á như Nhật Bản, Australia hay Trung Quốc.
• Yêu cầu về chuyên môn: Để vượt qua vòng loại, Việt Nam cần duy trì phong độ ổn định qua 6 đến 8 trận đấu trải dài trong nhiều tháng, đòi hỏi chiều sâu lực lượng và sự nhất quán về chiến thuật.

Nhìn về phía trước, việc xây dựng đội hình ngôi sao cho kế hoạch dài hạn là mục tiêu quan trọng tiếp theo của Đội tuyển Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh bóng đá nước nhà đang trong giai đoạn tái cơ cấu sau Asian Cup 2024 và hướng tới xây dựng thế hệ cầu thủ kế tiếp đủ sức cạnh tranh ở tầm châu Á.

AFC Asian Cup Có Tầm Quan Trọng Như Thế Nào So Với Các Giải Vô Địch Châu Lục Khác?

AFC Asian Cup xếp thứ ba thế giới về quy mô dân số phủ sóng, sau UEFA Euro về giá trị thương mại và Copa América về bề dày lịch sử, nhưng vượt trội cả hai về số lượng quốc gia thành viên và tiềm năng tăng trưởng thị trường trong tương lai.

Để đặt AFC Asian Cup đúng vị trí trong bức tranh bóng đá thế giới, cần so sánh trực tiếp với các giải vô địch châu lục lớn khác theo nhiều tiêu chí cụ thể.

Bảng dưới đây so sánh AFC Asian Cup với bốn giải vô địch châu lục lớn khác trên các tiêu chí vị thế, lịch sử, quy mô và giá trị thương mại:

Nhìn vào bảng so sánh trên, AFC Asian Cup sở hữu lợi thế tuyệt đối về quy mô dân số tiếp cận, với hơn 4,7 tỷ người trong vùng ảnh hưởng, gấp hơn 6 lần UEFA Euro. Tuy nhiên, giá trị bản quyền truyền hình và giá trị thương mại của AFC Asian Cup vẫn còn khoảng cách đáng kể so với UEFA Euro, phản ánh sự chênh lệch trong sức mua và thị trường quảng cáo giữa châu Á và châu Âu.

AFC Asian Cup Mang Lại Lợi Ích Gì Cho Quốc Gia Đăng Cai?

Đăng cai AFC Asian Cup mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp qua doanh thu du lịch và hạ tầng, đồng thời tạo ra giá trị sức mạnh mềm chiến lược giúp quốc gia đăng cai nâng cao hình ảnh trên trường quốc tế.

Qatar là ví dụ điển hình nhất. Theo báo cáo của cơ quan quản lý du lịch Qatar, Asian Cup 2023 (thi đấu năm 2024) thu hút hơn 1,5 triệu lượt khán giả quốc tế, đóng góp ước tính hơn 500 triệu USD vào nền kinh tế nước chủ nhà thông qua chi tiêu du lịch, khách sạn và dịch vụ. Bên cạnh đó, việc đăng cai giúp Qatar tiếp tục củng cố vị thế trung tâm thể thao thế giới sau World Cup 2022, tạo ra hiệu ứng truyền thông kép không thể đo đếm bằng tiền.

Bóng Đá Đông Nam Á Đang Đứng Ở Đâu Tại AFC Asian Cup?

Bóng đá Đông Nam Á hiện đang ở nhóm dưới của AFC Asian Cup, với Việt Nam là đội duy nhất từ khu vực từng lọt vào tứ kết trong 20 năm gần đây, trong khi Thái Lan, Indonesia và Malaysia chưa vượt qua được vòng loại trực tiếp đầu tiên ở các kỳ gần nhất.

So sánh cụ thể giữa các đội Đông Nam Á tại Asian Cup cho thấy khoảng cách rõ ràng giữa Việt Nam và phần còn lại của khu vực. Việt Nam với kỳ tích tứ kết 2019 vẫn là đỉnh cao chưa ai trong khu vực chạm tới. Thái Lan từng có những kỳ Asian Cup đáng nhớ nhưng nhìn chung không tạo được dấu ấn sâu. Indonesia và Malaysia chủ yếu tham dự với mục tiêu tích lũy kinh nghiệm hơn là cạnh tranh danh hiệu.

Nguyên nhân của khoảng cách này bao gồm ba yếu tố cốt lõi: mức độ đầu tư vào hệ thống đào tạo trẻ còn thấp so với Nhật Bản hay Hàn Quốc, chất lượng giải vô địch quốc gia chưa đủ tạo áp lực cạnh tranh cao để nâng trình độ cầu thủ, và thiếu hệ thống bóng đá học đường bài bản như mô hình thành công ở Đông Á. Triển vọng tại các giải đấu tới của Đông Nam Á phụ thuộc nhiều vào việc Indonesia, với làn sóng nhập tịch cầu thủ gốc Hà Lan gần đây, có thể tạo bất ngờ hay không, trong khi Việt Nam đang trong quá trình xây dựng thế hệ kế tiếp để duy trì và vượt qua thành tích lịch sử của năm 2019. Các vấn đề về bản sắc cổ động viên và văn hóa bóng đá cũng được các nước đẩy mạnh để làm bệ phóng tinh thần vững chắc.